Is grote broer nu gek geworden?

Snapshot_20140924_7

Wat betekent Trump voor Europa en de wereld? Dat is de grote vraag die de economen bezighoudt.

De verwachting is dat door Trumps protectionistische houding Amerika zich terugtrekt op het eigen eiland. Trump wil handelsverdragen opzeggen, de productie uit de lagelonenlanden terughalen naar de States om zo werkgelegenheid op de binnenlandse markt te creëren. Tegelijkertijd wil hij de belastingdruk voor het bedrijfsleven beperken. Hij denkt daarmee een doekje voor het bloeden aan te bieden vanwege de stijgende loonkosten ontstaan uit die toegenomen binnenlandse productie. Verder wil hij de overheid flink laten investeren in infrastructurele projecten. Dat zal de druk op de kapitaalmarkt doen toenemen, vandaar dat die markt al gereageerd heeft met hogere rentepercentages. De verwachting is dat die rente zelfs nog zal stijgen wanneer Trump zijn plannen echt ten uitvoer brengt, en die kans is groot omdat de Republikeinen een meerderheid hebben in de Senaat en in het Huis van Afgevaardigden en bovendien heeft Trump de rechterlijke macht mee. Wie houdt hem nog tegen?

Al met al nog zo gek niet zullen veel economen roepen. Het bedrijfsleven krijgt een enorme injectie, er is voor iedereen werk, de beurzen zullen stijgen en er zal weer inflatie ontstaan, dus de schulden van vandaag kunnen morgen met een in waarde gedaalde munt terugbetaald worden. De jaren zeventig keren weer en er zal van grote welvaart sprake zijn.

Of deze synthese waar of niet waar is, in beide gevallen is het essentieel dat Europa  een eigen koers gaat varen en niet al te zeer de hand van grote broer Amerika blijft vasthouden. Ook Europa zou er goed aan doen zich te verenigen en eraan moeten wennen dat ze op meerdere terreinen hun eigen broek moeten ophouden. Europa moet stoppen met onderling te ruziën. Europa zal op het gebied van IT, defensie, alsook op economisch terrein, zich moeten losweken van grote broer Amerika. Dat betekent dat Europa er niet aan ontkomt de huidige economische groei te besteden aan een inhaalslag. Europese overheden zullen samen met het bedrijfsleven moeten investeren, waardoor de druk op de kapitaalmarkt ook vanuit Europese zijde zal toenemen en de rente een opwaartse lijn zal vertonen. Wanneer dat gepaard gaat met een toename van de bedrijvigheid binnen Europa zal de werkeloosheid afnemen. Laat Europa de toegenomen productie over aan lagelonenlanden als China, die op niet al te lange termijn die status zal verliezen, omdat de Chinezen ook zelf hun eigen producten gaan consumeren en niet langer bereid zijn tegen een hongerloon en onder barre arbeidsomstandigheden producten te maken voor de ‘rijke westerling’.
Hoe het ook zij, Europa moet eindelijk op zichzelf gaan wonen. Mooi, dat zijn nu dus al twee continenten die zich terugtrekken uit de globalisering. Probleem opgelost en iedereen leefde nog lang en gelukkig.
Was het maar zo simpel, want wat moeten we aan met het Midden Oosten? En wat met Rusland? En wat met Turkije?

Wegkijken is de slechtste optie. Het probleem van de pensioenfondsen is weliswaar even opgelost omdat ze hebben geprofiteerd van de stijgende rente en de hogere beurskoersen. Het enige wat hen nog kan bedreigen is oorlog, en natuurlijk Trump, want die zit inmiddels tegen een enorme staatsschuld aan te kijken waardoor zijn opvolger drastische maatregelen moet nemen om het schip niet te laten ondergaan. Amerika zal in een crisis terechtkomen die zijn weerga niet kent.

Als Europa zich inderdaad tijdig heeft teruggetrokken uit de States, ook met de aldaar gevestigde bedrijven zal die crisis niet zo hevig overwaaien als in 2008. En wanneer ook de pensioenfondsen zich hebben losgeweekt van de vermogensbeheerders daar in het land van de onbegrensde mogelijkheden aan de andere zijde van de oceaan, blijft het overwaai-effect beperkt. De vraag is of de lokale overheden en de centrale Europese overheid erin slagen de bevolking van de noodzaak te overtuigen dat de jaren van wederopbouw, waarin iedereen eensgezind offers moet brengen, nodig zijn om te overleven. Zo niet, dan waait net zoals in de jaren dertig van de vorige eeuw en als in 2008 de onafwendbare Amerikaanse crisis opnieuw in z’n volle omvang over naar het Europese continent.

Kom ik terug op de eerder genoemde losse eindjes. We mogen hopen dat de Europese Unie zo verstandig geweest is de betrekkingen met Rusland te normaliseren, met name om de machtsverhouding ten opzichte van Turkije te egaliseren. Want de werkelijke dreiging komt niet uit het Midden Oosten, maar veeleer uit Turkije. Wanneer men daar de oorlogsmachine op volle toeren laat draaien zijn conflicten niet ondenkbaar. Er zou zomaar een kruisraketje de verkeerde richting uit kunnen vliegen. Dus ook naar Turkije zal een leger Frans Timmermansen gestuurd moeten worden om escalatie te voorkomen. Tevens moeten we gezamenlijk sterker eensgezind stelling nemen met betrekking tot de conflicten in het Midden Oosten, zonder al te zeer rekening te houden met Amerika.

Mijn utopische denkwijze zal naar alle waarschijnlijkheid niet bewaarheid worden. De verwachting dat het Trumpisme op korte termijn lijkt te werken, maar op de langere termijn desastreus zal zijn en het hardleerse mokkende kleutertje Europa opnieuw zal meetrekken in een crisis die zijn weerga niet kent, zal dichter bij de waarheid liggen.

Europa wordt wakker, linksom of rechtsom. Het is twee voor twaalf. Durf op eigen benen te staan. Met z’n allen de schouders eronder, broekriem aan is het devies. Begin eindelijk aan die wederopbouw van na WO 2. Op naar duurzaamheid is de leus voor de toekomst. Grote broer Amerika is zinkende. Laat los. Zij laten ons ook los. En ja, dat doet pijn. Maar… wie weet valt het mee.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s